Krótka odpowiedź. Marek Agryppa rozpoczął budowę Panteonu jako świątyni około 27 roku p.n.e. Budynek, do którego dziś wchodzisz, powstał na początku II wieku, za czasów Hadriana. W 609 roku został kościołem Santa Maria ad Martyres i właśnie dlatego przetrwał.
Bilety, zwiedzanie z przewodnikiem i spacery
Panteon w Rzymie: bilet wstępu + cyfrowy audioprzewodnik
3,7· Opinie: 7723
od 11,80 €
Zarezerwuj bilety i wycieczki →Kto zbudował Panteon?
Pierwszą świątynię ufundował Marek Agryppa, zięć Augusta, między 27 a 25 rokiem p.n.e. Była częścią zespołu budynków na Polu Marsowym, do którego należały także termy i Bazylika Neptuna. Pożary uszkodziły ją w latach 80 i 110.
Dzisiejszą świątynię odbudowano za panowania Hadriana. Data nie jest pewna: prace prawdopodobnie zakończyły się w pierwszej połowie II wieku, a badacze wciąż spierają się o konkretne lata. Nie znamy nazwiska architekta. Jedna z hipotez wskazuje na Apollodorosa z Damaszku, ale pozostaje tylko hipotezą. Napis na froncie nadal głosi, że Panteon zbudował Agryppa. W 202 roku Septymiusz Sewer i Karakalla odrestaurowali budynek, o czym informuje mniejsza inskrypcja.
Skąd wzięła się nazwa Panteon?
Rzymski historyk Kasjusz Dion podaje dwa wyjaśnienia. W świątyni mogły znajdować się posągi wielu bogów albo kopuła mogła przypominać niebo. Badacze uważają, że nazwa była prawdopodobnie przydomkiem budowli.
Jak świątynia stała się kościołem?
W 609 roku bizantyjski cesarz Fokas przekazał budynek papieżowi Bonifacemu IV. 13 maja papież poświęcił go jako kościół Santa Maria ad Martyres. Według tradycji sprowadzono tu z katakumb dwadzieścia osiem wozów z kośćmi męczenników.
To, że Panteon stał się kościołem, uchroniło go przed losem wielu rzymskich świątyń rozbieranych na materiały. Mimo to w VII wieku stracił dach z pozłacanych brązowych płytek, gdy cesarz Konstans II kazał je zabrać. Później, w VIII wieku, papież Grzegorz III pokrył kopułę ołowiem.
Co stało się z brązem z portyku?
W XVII wieku papież Urban VIII Barberini kazał usunąć brąz z portyku, a dokładniej z belek podtrzymujących dach. Rzymianie odpowiedzieli słynnym napisem umieszczonym na posągu Pasquina: „Czego nie zrobili barbarzyńcy, zrobili Barberini”.
Legenda mówi, że brąz trafił do wielkiego baldachimu św. Piotra autorstwa Berniniego. Kiedy pewien badacz sprawdził papieskie rachunki, odkrył, że około dziewięciu dziesiątych materiału przeznaczono na armaty dla Zamku Świętego Anioła, a brąz na baldachim sprowadzono z Wenecji. W XVII wieku dobudowano dwie dzwonnice, nazywane oślimi uszami, które rozebrano w 1883 roku.
Co znajduje się wewnątrz Panteonu?
Rotunda ma 43,3 metra szerokości i 43,3 metra wysokości. Kopuła jest największą na świecie wykonaną z betonu niezbrojonego, a znajdujący się na jej szczycie okulus ma około 9 metrów średnicy. W 1747 roku podczas renowacji pokryto wapnem dekorowany pas pod kopułą. Kolejne prace przeprowadzono w latach 20. i 30. XX wieku, a następnie w 2004 i 2005 roku.
Po 1870 roku Panteon stał się miejscem pochówku królów Włoch. Wiktor Emanuel II zmarł w 1878 roku, a Humbert I został zamordowany w 1900 roku — obaj spoczywają tutaj. Rafael został pochowany w Panteonie już w 1520 roku.
Więcej o poszczególnych częściach przeczytasz w przewodniku co zobaczyć w Panteonie. Wizytę zaplanujesz dzięki przewodnikowi po biletach oraz informacjom o godzinach i dojeździe.
